Türkçe, Türk Edebiyatı, Dil ve Anlatım Bilgileri

24 Ocak 2014 Cuma

Belirtme Sıfatları

Belirtme Sıfatları  

Varlığı veya kavramı sayısıyla, gösterme yoluyla,
soru olarak ya da belirsizlik yönüyle belirten sıfatlara
belirtme sıfatı denir.

Belirtme sıfatları 5 grupta incelenir: 

Sayı sıfatları, işaret sıfatları, belgisiz sıfatlar, soru sıfatları, unvan ve saygı sıfatları.

a) SAYI SIFATLARI: Varlıkların, kavramların
sayısal özelliklerini belirten sıfatlara sayı sıfatı denir.

Sayı sıfatları beş grupta toplanabilir: 

1) Asıl sayı sıfatı: Varlıkların sayısını bildiren sıfatlardır.
İsme sorulan "Kaç?" sorusunun cevabı asıl sayı
sıfatıdır.
          iki yol
          üç elma
          yedi öğrenci
          yüz soru

2) Sıra sayı sıfatı: Varlıkların, kavramların sırasını
belirten sözcüklerdir. Sayı bildiren sözcüklere -nci eki
eklenerek yapılır. İsimlere sorulan "Kaçıncı?" sorusunun
cevabıdır.
          ikinci sıra
          üçüncü çocuk
          yüzüncü yıl
          sekizinci soru 

"ilk" ve "son" sözcükleri sıra sayı sıfatı olarak kullanılabilir:
           ilk gün
           son bölüm
           ilk gösteri
           son söz 

3) Kesir sayı sıfatı: İsimleri kesir sayıları kullanarak
belirten sıfatlardır.
            dörtte bir ekmek
            çeyrek elma
            yüzde on zam
            onda iki kâr
            yarım limon 

4) Üleştirme sayı sıfatı: Varlıkları ve kavramları bölüştürme,
paylaştırma anlamı vererek belirten sözcüklerdir.
Sayı bildiren sözcüklere "-ar, -er" ekleri getirilerek
yapılır. İsme sorulan "Kaçar?" sorusunun karşılığıdır.
            üçer kitap
            onar adım
            yedişer lira 

5) Topluluk sayı sıfatları: Bazı sayı bildiren sözcüklere
"-z" eki eklenerek türetilen sözcüklerdir.
           ikiz çocuklar
           dördüz kızlar  

b) İŞARET (GÖSTERME) SIFATLARI 

Varlıkları, kavramları işaret ederek gösterme yoluyla
belirten sıfatlara işaret sıfatı denir.
            bu ev
            diğer araba
            öyle insanlar
            o çocuk
            şu sınıf
            öteki gün
            oradaki dükkan

Bulunma durumu eki (-de, -da) ile birlikte sıfat
yapım eki "ki" yi alan sözcükler bir ismi belirtecek şekilde
kullanılırsa işaret sıfatıdır.
          çiçekteki koku
          elindeki kitap

DİKKAT EDELİM: İşaret sıfatı olarak kullanılan sözcükler
çekim eki alarak kullanılırsa işaret sıfatı değil, işaret zamiri olur.
Örneğin,
Öylesini bulamazsın.
Bunu çok beğendim.
Şurayı temizleyin.
cümlelerinde çekim eki eklenerek kullanılan
işaret sözcükleri sıfat değildir, zamirdir.

Devamı için buraya tıklayınız.
Share:

0 yorum:

Gadget

Bu içerik henüz şifreli bağlantı üzerinden kullanılamıyor.

Yasal Uyarı

Bu blogta yer alan içerikler -aksi belirtilmediği takdirde- üzerindeki 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu altında düzenlenen tüm maddi ve manevi haklar eser sahibi olan Özge Şen'e aittir. Söz konusu içerikler eser sahibinin izni olmadan kopyalanamaz, çoğaltılamaz, işlenemez, değiştirilemez veya başka internet sitelerinde ya da basılı veya görsel yayın yapan diğer mecralarda yayınlanamaz.

Copyright ©

Translate

Recent Posts

Definition List

Pages

Theme Support

MyFreeCopyright.com Registered & Protected